# 2. Bakara suresi 74. ayet - **Sure:** 2. Bakara suresi (İnek) — سُورَةُ ٱلْبَقَرَةِ - **Ayet:** 74 / 286 · **Cüz:** 1 · **Mushaf sayfası:** 10 - **Kaynak:** https://acikkuran.com/bakara-suresi/74-ayet-meali ## Arapça ثُمَّ قَسَتْ قُلُوبُكُمْ مِنْ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةًۜ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهَارُۜ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَٓاءُۜ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِۜ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُونَ ## Okunuş Summe kaset kulubukum min ba'di zalike fe hiye kel hıcareti ev eşeddu kasveh, ve inne minel hıcareti lema yetefecceru minhul enhar, ve inne minha lema yeşşakkaku fe yahrucu minhul mau, ve inne minha lemayehbitu min haşyetillah, ve mallahu bi gafilin amma ta'melun. ## Çeviriler ### Bayraktar Bayraklı — Yeni Bir Anlayışın Işığında Kur'an Meali Sonra bu mucizenin ardından kalpleriniz katılaştı, taş gibi, hatta daha da katı oldu. Halbuki taşın öylesi vardır ki, ondan ırmaklar fışkırır; öylesi vardır ki, yarılıp içinden su akar; öylesi de vardır ki, Allah'a olan saygısından dolayı yuvarlanır. Allah yaptıklarınızdan habersiz değildir. ### Mehmet Okuyan — Kur’an Meal-Tefsir Bunlardan sonra kalpleriniz (yine) katılaşmıştı. Artık onlar (kalpleriniz) taş gibi hatta daha da katıdır.[1] Şüphesiz ki taşlardan öylesi var ki içinden ırmaklar fışkırır. Öylesi de var ki yarılır da ondan su çıkar. Bir kısmı da Allah'a saygı nedeniyle (yukardan aşağı) iner.[2] Allah yapmakta olduklarınızdan asla habersiz değildir. _Dipnotlar_ - [1] Yüce Allah İsrailoğulları'nın nankörlükleri bağlamında kendilerine sunduğu çeşitli nimetler sonrasında her zaman aynı tavrı sergilediklerini ifade ederek, bu defa da bir faili meçhul cinayetin çözümlenmesi nimetini hatırlatıp, muhtemel ölümlerin önüne geçtiğini ifade etmektedir. Buna rağmen, kendilerinin yeniden kalbi katı, gaddar bir tutum içerisine girdiklerini, kalplerinin kaya gibi katılaştığını, hatta daha da sert, yani duyarsız, anlayışsız, merhametsiz, kaba, kuru vs. bir hal aldığını belirtmektedir. Burada "kalplerinin katılaşmasından söz edilenler" hem eski nesil İsrailoğulları, hem de onların soyundan gelenler olabilir. Her iki durumda da nankörlüğün insanı ne hale getirdiğine dair temel bir öğreti dile getiriliyor demektir. Bu arada 73. ayette verilmek istenen mesajın hakikatini tam anlamıyla kavrayamadığımız itiraf etmeliyiz. - [2] Bu cümleyi, İsrâ 17:44'teki "Her şey Allah'ı övgü ile yüceltir; ancak siz onların yüceltmesini anlamıyorsunuz" mesajı ışığında anlamak gerekir. ### Erhan Aktaş — Kerim Kur'an Sonra kalpleriniz yine katılaştı; kaya gibi, hatta kayadan da katı. Zira öyle kayalar var ki içinden nehirler fışkırır, yine öyle kayalar vardır ki yarılıp bağrından su çıkar. Yine öyleleri vardır ki Allah'a duyduğu içtenlikli saygıdan harekete geçerler. Allah, yaptıklarınızdan habersiz değildir. ### Süleymaniye Vakfı — Süleymaniye Vakfı Meali Bütün bunların ardından yine de kalpleriniz katılaştı; artık onlar taş gibi, hatta daha da katıdır. Öyle taşlar var ki içlerinden ırmaklar fışkırır. Çatlayıp içinden su çıkan hatta Allah korkusundan aşağı yuvarlanan taşlar da vardır.[1] Allah, yaptıklarınızdan habersiz değildir. _Dipnotlar_ - [1] Bu ve benzeri ayetlere göre maddenin de bir dili ve anlama kabiliyeti vardır. Gökler ve yer, insan davranışından etkilenir ([Meryem 19/88](https://acikkuran.com/19/88)-[91](https://acikkuran.com/19/91), [Duhan 44/17](https://acikkuran.com/44/17)-[29](https://acikkuran.com/44/29)). Allah Teala göklere ve yere; "İsteyerek veya istemeyerek gelin" demişti, ikisi de "İsteyerek geldik" diye cevap vermişlerdi" ([Fussilet 41/9–12](https://acikkuran.com/41/9)). Nuh Tufanında "Ey yer, suyunu yut! Ey gök suyunu tut!" denildiğinde sular çekilmişti" ([Hud 11/44](https://acikkuran.com/11/44)). İbrahim aleyhisselam ateşe atılınca Allah "Ey Ateş! İbrahim'e karşı serin ve zararsız ol." demiş, o da öyle olmuştu ([Enbiya 21/69](https://acikkuran.com/21/69)-[71](https://acikkuran.com/21/71)). Canlı cansız bütün varlıklar Allah'ı tesbih ederler ([İsra 17/44](https://acikkuran.com/17/44); [Nur 24/41](https://acikkuran.com/24/41)). Ahirette yeryüzü konuşacak ve kendindeki bilgileri verecektir ([Zilzal 99/1-5)](https://acikkuran.com/99/1). Kur'an'da eşyanın dilini ve anlama kabiliyetini gösteren çok sayıda ayet vardır ([Haşr 59/21](https://acikkuran.com/59/21)). ### Ali Rıza Safa — Kur'an-ı Kerim Gerçek Sonra, işte bunun ardından yürekleriniz katılaştı; artık öyle ki, taş gibi veya daha katı oldu. Aslında, öyle taşlar vardır ki, ondan ırmaklar fışkırır; öyleleri vardır ki, yarılır, ondan sular çıkar; öyleleri vardır ki, Allah'a olan saygısından aşağı yuvarlanır. Allah, yaptıklarınızdan zaten habersiz değildir. ### Mustafa İslamoğlu — Hayat Kitabı Kur’an Bütün bunların ardından yürekleriniz katılaştı; taş gibi, hatta daha da katı hale geldi. Çünkü, nice kayalar var ki bağrından ırmaklar fışkırır, öyleleri de var ki yarıldığı zaman su çıkar, ve kimileri de var ki Allah'ın haşmetinden harekete geçip yuvarlanır. Allah yaptıklarınıza karşı duyarsız değildir. ### Yaşar Nuri Öztürk — Kur'an-ı Kerim Meali Sonra bunun ardından kalpleriniz yine kaskatı kesildi. Taş gibidir o. Belki daha da katıdır. Taşların bazıları var ki, ondan ırmaklar fışkırır. Bazıları var ki, çatır çatır yarılır da içinden su çıkar. Öylesi var ki, Allah korkusundan aşağılara düşer. Allah, yapıp durduklarınızdan gafil değildir. ### Ali Bulaç — Kur'an-ı Kerim ve Türkçe Anlamı Bundan sonra kalpleriniz yine katılaştı; taş gibi, hatta daha katı. Çünkü taşlardan öyleleri vardır ki, onlardan ırmaklar fışkırır, öyleleri vardır ki yarılır, ondan sular çıkar, öyleleri vardır ki Allah korkusuyla yuvarlanır. Allah yaptıklarınızdan gafil (habersiz) değildir. ### Elmalılı (sadeleştirilmiş) Sonra bunun arkasından kalpleriniz katılaştı. Şimdi onlar taşlar gibi, hatta daha duygusuz; çünkü taşların öylesi var ki içinden nehirler kaynıyor, öylesi var ki çatlıyor da bağrından sular fışkırıyor ve öylesi de var ki Allah korkusundan yerlerde yuvarlanıyor. Sizlerin neler yaptığından Allah gafil değildir. ### Muhammed Esed — Kur'an Mesajı Ama, bütün bunlardan sonra kalpleriniz katılaştı; kaya gibi hatta daha da sert oldu; Çünkü, unutmayın, öyle kayalar var ki içinden ırmaklar fışkırır; ve öylesi de var ki, yarıldığında içinden su çıkar; bazısı da Allah korkusuyla (yerinden kopup) aşağı yuvarlanır. Allah, yaptıklarınızdan gafil değildir! ### Diyanet İşleri — Kur'an-ı Kerim Türkçe Meali Sonra bunun ardından kalpleriniz yine katılaştı; taş gibi, hatta daha katı oldu. Çünkü taş vardır ki, içinden ırmaklar fışkırır. Taş vardır ki yarılır da içinden sular çıkar. Taş da vardır ki, Allah korkusuyla (yerinden kopup) düşer. Allah, yaptıklarınızdan hiçbir zaman habersiz değildir. ### Elmalılı Hamdi Yazır — Kur'an-ı Kerim ve Yüce Meali sonra bunun arkasından kalbleriniz katılaştı, şimdi onlar taşlar gibi hatta daha duygusuz, çünkü taşların öylesi var ki içinde nehirler kaynıyor, öylesi var ki çatlıyor da bağrından sular fışkırıyor ve öylesi var ki Allahın haşyetinden yerlerde yuvarlanıyor, sizler ise neler yapıyorsunuz Allah gafil değil ### Süleyman Ateş — Kur'an-ı Kerim ve Yüce Meali Sonra bunun ardından yine kalbleriniz katılaştı; şimdi onlar, taş gibi, hatta daha da katıdır. Çünkü öyle taş var ki, içinden ırmaklar fışkırır; öylesi var ki, çatlar da bağrından su kaynar, öylesi de var ki, Allah korkusundan aşağı düşer. Allah, yaptıklarınızı bilmez değildir. ### Gültekin Onan Bundan sonra kalpleriniz yine katılaştı; taş gibi, hatta daha katı. Çünkü taşlardan öyleleri var ki onlardan nehirler fışkırır (yetefeccerü). Bazıları yarılır, bağrından su çıkarır. Öyleleri de vardır ki Tanrı'ya olan saygılarından (haşyetillah) dolayı yuvarlanır. Tanrı yaptıklarınızdan / işlerinizden (tamelun) habersiz (gafilin) değildir. ### Hasan Basri Çantay — Kur'an-ı Hakim ve Meal-i Kerim Sonra, bunun arkasından yine kalbleriniz katılaşdı. Şimdi o, taş gibi, yahud daha katı. Çünkü taşın öylesi vardır ki ondan ırmaklar kaynar, öylesi vardır ki yarılıb ondan su fışkırır, öylesi de vardır ki Allah korkusiyle yukardan aşağı düşer (yüksekden aşağı yuvarlanır). Allah, ne yaparsanız (hiç birinden) gaafil değildir. ### İbni Kesir Sonra bunun ardından kalbleriniz yine katılaştı. Şimdi onlar taş gibidir. Yahut daha da katı. Zira öylesi vardır ki; ondan ırmaklar kaynar, öylesi vardır ki; yarılıp ondan su fışkırır, öylesi de vardır ki; Allah korkusundan yuvarlanır. Allah, yaptıklarınızdan asla gafil değildir. ### Şaban Piriş — Kur'an-ı Kerim Türkçe Anlamı Sonra kalpleriniz yine katılaştı. Taş gibi.. hatta daha da katı oldu. Nitekim öyle taşlar vardır ki, içlerinden ırmaklar kaynar, öyle taşlar var ki Allah korkusundan yukarıdan aşağıya yuvarlanırlar. Allah yaptıklarınızdan gafil değildir. ### Ahmed Hulusi — Türkçe Kur'an Çözümü Bu olayın ardından kalpleriniz yine katılaştı, taş gibi, hatta daha da katı (varlığındaki Hakk'ı açığa çıkaramaz oldu). . . Oysa bazı taşlar vardır ki, içinden nehirler fışkırır; ve bazıları da vardır ki şak diye yarılır da ondan su çıkar. Öyle taşlar vardır ki, haşyetullahtan düşüp yuvarlanır. . . Allah sizden açığa çıkanlardan (varlığınızı Esma'sıyla oluşturduğu için) asla perdeli değildir. ### Erhan Aktaş (Eski Baskı) — Kerim Kur'an Sonra kalpleriniz yine katılaştı; kaya gibi, hatta kayadan da katı. Zira öyle kayalar var ki içinden nehirler fışkırır, yine öyle kayalar vardır ki yarılıp bağrından su çıkar. Yine öyleleri vardır ki Allah'a haşyetinden[1] harekete geçerler. Allah, yaptıklarınızdan habersiz değildir. _Dipnotlar_ - [1] Duyduğu saygıdan. ### Progressive Muslims Then your hearts became hardened after that, they became like stone or even harder; but even from the stones there are rivers that burst forth, or from them are those that crack so that the water comes forth, or from them are what fall from the fear of God; God is not unaware of what you do. ### Sam Gerrans — The Qur'an: A Complete Revelation Then your hearts became hardened after that; and they are like stones or harder. And among stones is that from which gush forth rivers, and among them are those that split and water issues forth, and among them are those that fall down from fear of God; and God is not unmindful of what you do. ### Aisha Bewley Then your hearts became hardened after that, so they were like rocks or even harder still. There are some rocks from which rivers gush out, and others which split open and water pours out, and others which crash down from fear of Allah. Allah is not unaware of what you do. ### Rashad Khalifa — The Final Testament Despite this, your hearts hardened like rocks, or even harder. For there are rocks from which rivers gush out. Others crack and release gentle streams, and other rocks cringe out of reverence for GOD. GOD is never unaware of anything you do. ### The Monotheist Group — The Quran: A Monotheist Translation Then your hearts became hardened after that, they became like stone or even harder; but even from stone there are rivers that burst forth, and from them are those that crack so that the water comes forth, and from them are what descends from concern towards God; and God is not unaware of what you do. ### Süleymaniye Vakfı (Eski Baskı) — Süleymaniye Vakfı Meali Bütün bunların ardından yine de kalpleriniz katılaştı; artık onlar taş gibi, hatta daha da katıdır. Çünkü içinden ırmaklar fışkıran taşlar vardır. Çatlayıp içinden su çıkan hatta Allah korkusundan aşağı yuvarlanan taşlar da vardır. Yaptığınız hiçbir şey, Allah'a gizli kalmaz. ### Erhan Aktaş (10. Baskı) — Kerim Kur'an Sonra kalpleriniz yine katılaştı; kaya gibi, hatta kayadan da katı. Zira öyle kayalar var ki içinden nehirler fışkırır, yine öyle kayalar vardır ki yarılıp bağrından su çıkar. Yine öyleleri vardır ki Allah'a duyduğu içtenlikli saygıdan harekete geçerler. Allah, yaptıklarınızdan habersiz değildir. ### Abul A'la Maududi — Tafhim commentary Then (even after observing this) your hearts hardened and became like stones, or even harder. For surely there are some stones from which streams burst forth and some that split asunder and water issues out, and some that crash down for fear of Allah. Allah is not heedless of the things you do. ### Abdullah Yusuf Ali Thenceforth were your hearts hardened: They became like a rock and even worse in hardness. For among rocks there are some from which rivers gush forth; others there are which when split asunder send forth water; and others which sink for fear of Allah. And Allah is not unmindful of what ye do. ### Al-Hilali & Khan Then, after that, your hearts were hardened and became as stones or even worse in hardness. And indeed, there are stones out of which rivers gush forth, and indeed, there are of them (stones) which split asunder so that water flows from them, and indeed, there are of them (stones) which fall down for fear of Allâh. And Allâh is not unaware of what you do. ### Taqi Usmani When, even after that, your hearts were hardened, as if they were rocks, or still worse in hardness. For surely among the rocks there are some from which rivers gush forth, and there are others that crack open and water flows from them, and there are still others that fall down in fear of Allah. And Allah is not unaware of what you do. ### Abdul Haleem Even after that, your hearts became as hard as rocks, or even harder, for there are rocks from which streams spring out, and some from which water comes when they split open, and others which fall down in awe of God: He is not unaware of what you do. ### Marmaduke Pickthall Then, even after that, your hearts were hardened and became as rocks, or worse than rocks, for hardness. For indeed there are rocks from out which rivers gush, and indeed there are rocks which split asunder so that water floweth from them. And indeed there are rocks which fall down for the fear of Allah. Allah is not unaware of what ye do. ### Mustafa Khattab — The Clear Quran Even then your hearts became hardened like a rock or even harder, for some rocks gush rivers; others split, spilling water; while others are humbled in awe of Allah. And Allah is never unaware of what you do. ### Hamid S. Aziz Yet were your heart hardened even after that, till they were as rocks or harder still, for verily, there are some rocks from which streams burst forth, and others burst asunder and water issues out, and others there are that sink down for fear of Allah; but Allah is never careless of what you do. ### Bijan Moeinian In spite of seeing all these miracles [with your own eyes], your heart became as hard as a rock. Your heart became even harder than a rock; after all, there are rocks that are pierced by water and become the source of a spring, being split so that a river pass through and even melt down when they feel the presence of the Lord. Know that [such awesome] God is not unaware of what you are doing. ### Ali Quli Qarai Then your hearts hardened after that; so they are like stones, or even harder. For indeed there are some stones from which streams gush forth, and indeed there are some of them that split, and water issues from them, and indeed there are some of them that fall for the fear of Allah. And Allah is not oblivious of what you do. ### Arthur John Arberry Then your hearts became hardened thereafter and are like stones, or even yet harder; for there are stones from which rivers come gushing, and others split, so that water issues from them, and others crash down in the fear of God. And God is not heedless of the things you do. ### Amatul Rahman Omar Then your hearts hardened after that, so that they were (hard) like rocks or harder still; for there are rocks out of which streams come gushing, and there are some others out of which (some) water comes forth when they split asunder. And indeed there are some (hearts) that humble themselves for awe of Allâh. And Allâh is not at all unmindful as to what you do. ### Mohamed Ahmed - Samira Yet, in spite of this, your hearts only hardened like rocks or even harder, but among rocks are those from which rivers flow; and there are also those which split open and water gushes forth; as well as those that roll down for fear of God. And God is not negligent of all that you do. ### E. Henry Palmer Yet were your hearts hardened even after that, till they were as stones or harder still, for verily of stones are some from which streams burst forth, and of them there are some that burst asunder and the water issues out, and of them there are some that fall down for fear of God; but God is never careless of what ye do. ### George Sale Then were your hearts hardened after this, even as stones, or exceeding them in hardness: For from some stones have rivers bursted forth, others have been rent in sunder, and water hath issued from them, and others have fallen down for fear of God. But God is not regardless of that which ye do. ### Mahmoud Ghali Thereafter your hearts hardened even after that; so they were as stones, or (even) strictly harder. And surely there are stones from which rivers erupt forth, and surely there are (some) that cleave so that water goes out of them, and surely there are (still others) that crash down in the apprehension of Allah. And in no way is Allah ever heedless of whatever you do. ### Abdel Khalek Himmat — Al- Muntakhab "Thereafter, with all the blessings and mercy Allah extended to you, your hearts have been as hard as stone or even harder. In fact, among massive stones are some from which rivers gush out flowing copiously, others split to allow water to flow in streams and others shake with such fits of awe, shaking and splitting into atoms for the profound reverence dutiful to Allah is not unaware of all you do". ### Muhammad Asad And yet, after all this, your hearts hardened and became like rocks, or even harder: for, behold, there are rocks from which streams gush forth; and, behold, there are some from which, when they are cleft, water issues; and, behold, there are some that fall down for awe of God And God is not unmindful of what you do! ### Syed Vickar Ahamed From then your hearts hardened: And they became like a rock and even worse in hardness. Even among rocks, there are some from which rivers gush out: Others bring out water, when they are split: And others which sink because of the fear of Allah. And Allah is not unaware of what you do. ### Shabbir Ahmed Then, even after that, you persisted in a state of defiance that hardened your hearts like rocks, impermeable to reason. Or even worse, for behold, there are rocks from which springs gush forth, or which split asunder releasing moisture, or fall to softness according to the Divine Laws. They are more compliant to Allah's Laws than the hearts that defy reason. Allah is not unaware of what you do. ### Sahih International — (Umm Muhammad, Mary Kennedy, Amatullah Bantley) Then your hearts became hardened after that, being like stones or even harder. For indeed, there are stones from which rivers burst forth, and there are some of them that split open and water comes out, and there are some of them that fall down for fear of Allah. And Allah is not unaware of what you do. ## Kelimeler | # | kelime | anlam | kök | |---|---|---|---| | 1 | ثُمَّ — summe | sonra yine | — | | 2 | قَسَتْ — kaset | katılaştı | قسو — Kaf-Sin-Vav | | 3 | قُلُوبُكُم — kulubukum | kalbleriniz | قلب — Kaf-Lam-Be | | 4 | مِّنۢ — min | -ından | — | | 5 | بَعْدِ — bea'di | ard- | بعد — Be-Ayn-Dal | | 6 | ذَٰلِكَ — zalike | bunun | — | | 7 | فَهِىَ — fehiye | şimdi onlar | — | | 8 | كَٱلْحِجَارَةِ — kalhicarati | taş gibi | حجر — Ha-Cim-Ra | | 9 | أَوْ — ev | hatta | — | | 10 | أَشَدُّ — eşeddu | daha da | شدد — Şin-Dal-Dal | | 11 | قَسْوَةًۭ ۚ — kasveten | katıdır | قسو — Kaf-Sin-Vav | | 12 | وَإِنَّ — ve inne | çünkü | — | | 13 | مِنَ — mine | — | — | | 14 | ٱلْحِجَارَةِ — l-hicarati | öyle taş | حجر — Ha-Cim-Ra | | 15 | لَمَا — lema | var ki | — | | 16 | يَتَفَجَّرُ — yetefecceru | fışkırır | فجر — Fe-Cim-Ra | | 17 | مِنْهُ — minhu | içinden | — | | 18 | ٱلْأَنْهَـٰرُ ۚ — l-enharu | ırmaklar | نهر — Nun-he-Ra | | 19 | وَإِنَّ — ve inne | ve şüphesiz | — | | 20 | مِنْهَا — minha | öylesi de | — | | 21 | لَمَا — lema | var ki | — | | 22 | يَشَّقَّقُ — yeşşekkaku | çatlayıverir de | شقق — Şin-Kaf-Kaf | | 23 | فَيَخْرُجُ — feyehrucu | çıkar | خرج — Kh-Ra-Cim | | 24 | مِنْهُ — minhu | ondan | — | | 25 | ٱلْمَآءُ ۚ — l-mau | su | موه — Mim-Vav-he | | 26 | وَإِنَّ — ve inne | ve şüphesiz | — | | 27 | مِنْهَا — minha | ondan | — | | 28 | لَمَا — lema | öylesi de var ki | — | | 29 | يَهْبِطُ — yehbitu | aşağı yuvarlanır | هبط — he-Be-Ta | | 30 | مِنْ — min | -ndan | — | | 31 | خَشْيَةِ — haşyeti | korkusu- | خشي — Kh-Şin-Ye | | 32 | ٱللَّهِ ۗ — llahi | Allah | — | | 33 | وَمَا — ve ma | ve değildir | — | | 34 | ٱللَّهُ — llahu | Allah | — | | 35 | بِغَـٰفِلٍ — bigafilin | gafil | غفل — Gayn-Fe-Lam | | 36 | عَمَّا — amma | -dan | — | | 37 | تَعْمَلُونَ — tea'melune | yaptıklarınız- | عمل — Ayn-Mim-Lam | --- Önceki: https://acikkuran.com/bakara-suresi/73-ayet-meali.md · Sonraki: https://acikkuran.com/bakara-suresi/75-ayet-meali.md Alındığı tarih: 2026-08-11 Açık Kuran — https://acikkuran.com — CC BY-NC-SA 4.0 — Alıntılarken çevirmenin adını belirtin.